اصغر فرهادی در کن؛ «داستانهای موازی» و اظهاراتی که بازتاب گسترده داشت
فیلم جدید اصغر فرهادی با عنوان «داستانهای موازی» در هفتاد و نهمین جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد و با استقبال هفت دقیقهای مخاطبان مواجه شد . این کارگردان دو بار برنده اسکار در نشست خبری خود، ضمن اشاره به تأثیر رویدادهای اخیر ایران بر روند ساخت فیلم، از دشواریهای این روزهای کشورش گفت و اظهاراتی را مطرح کرد که بازتاب گستردهای در رسانههای جهان داشت.
«داستانهای موازی»؛ روایتی متفاوت از سینماگر نامدار ایرانی
فیلم سینمایی «داستانهای موازی» (Parallel Tales) به کارگردانی اصغر فرهادی، شامگاه پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ در کاخ بزرگ تالار لومیر جشنواره کن به نمایش درآمد. این فیلم که در بخش مسابقه اصلی جشنواره حضور دارد، روایتگر داستان نویسندهای به نام «سیلوی» با بازی ایزابل هوپر است که در آستانه بازنشستگی قرار دارد .
سیلوی که درگیر بحران نویسندگی شده، زندگی همسایههایش را از پشت پنجره آپارتمانش در پاریس زیر نظر میگیرد. او از مشکلات زناشویی یک زوج برای نوشتن رمان جدیدش الهام میگیرد. در این میان، جوانی به نام آدام را برای کمک به کارهای روزمره استخدام میکند؛ اما این آشنایی بهتدریج مسیر زندگی و کارش را تغییر میدهد. هرچه داستان پیش میرود، مرز میان واقعیت و تخیل محو میشود و فانتزیهای نویسنده بهطرز خطرناکی بر زندگی اطرافیانش تأثیر میگذارد .
فرهادی درباره ساخت این فیلم توضیح داد که پروژه حدود پنج سال پیش با پیشنهادی برای ساخت اثری بر اساس «ده فرمان» کیشلوفسکی، کارگردان نامدار لهستانی، آغاز شد. او گفت که پس از گفتگو با کشیشتف پیسیویچ، همکار کیشلوفسکی، تصمیم گرفت این کار را انجام دهد. فرهادی افزود: «درست زمانی که آماده حضور روی فرش قرمز جشنواره کن بودیم، خبر درگذشت آقای پیسیویچ را دریافت کردیم که بسیار تلخ و تأسفبار بود» .
ترکیب بازیگران بینالمللی و نقدهای متفاوت
فرهادی برای این فیلم از بازیگران مطرح سینمای فرانسه استفاده کرده است. ایزابل هوپر، ونسان کسل، ویرژینی افیرا و پیر نینی از جمله بازیگرانی هستند که در این اثر هنرنمایی کردهاند .
ونسان کسل درباره تجربه همکاری با فرهادی گفت: «ما انتظار یک استاد را داشتیم و او واقعاً بسیار تأثیرگذار بود. او ایده دقیقی درباره آنچه میخواست داشت و در تمام جزئیات بسیار دقیق عمل میکرد» .
پیر نینی نیز در گفتگو با خبرنگاران اظهار داشت: «روز اول فیلمبرداری را به یاد دارم که او در متروی پاریس بود و خودش قطره قطره آب روی لباسهایم میریخت، چون تصور بسیار دقیقی از این داشت که من باید چطور خیس باشم» .
نشریه فرانسوی «لیبراسیون» در نقد خود نوشت: «فرهادی همه چیز را زیر نظر دارد». روزنامه «لوموند» نیز فیلم را فاقد اصالت دانسته و معتقد است که فرهادی باید خود را بازتعریف کند . در مقابل، «رادیو فرانس اینفو» فیلم را «اثری عمیق» توصیف کرده و نشریه «پوزیتیف» نیز سه ستاره به آن داده است. میانگین نمرات منتقدان فرانسوی به این فیلم ۶.۵ از ۱۰ گزارش شده است .
اظهارات فرهادی در نشست خبری و واکنشهای بینالمللی
در نشست خبری فیلم «داستانهای موازی» که روز جمعه ۲۶ اردیبهشت برگزار شد، فرهادی به بیان دیدگاههای خود درباره رویدادهای اخیر ایران پرداخت.
فرهادی با اشاره به دو رویداد تلخ در ایران گفت: «من هفته گذشته در تهران بودم و هنوز تأثیر این رویدادها را با خود حمل میکنم. یکی از این رویدادها، کشته شدن شماری از مردم بیگناه، کودکان و اعضای جمعیت غیرنظامی در جریان جنگ بود. پیش از این جنگ، ما شاهد حضور شماری از معترضان در خیابانها بودیم که آنها نیز به همان اندازه بیگناه بودند و به خاک و خون کشیده شدند. این دو رویداد بسیار دردناک هستند و هرگز فراموش نخواهند شد» .
او همچنین تأکید کرد: «مخالفت با کشتن غیرنظامیان را به معنای تأیید طرف دیگر نمیدانم، همانطور که همدلی با معترضان کشته شده را به معنای بیتفاوتی نسبت به قربانیان جنگ نمیدانم. از نگاه من، کشتن هر انسان، در هر شرایطی، یک جنایت است؛ چه در جنگ، چه در اعدام، چه در برخورد با معترضان» .
این اظهارات با استقبال گسترده برخی رسانههای غربی مواجه شد و در خبرگزاریهای بینالمللی مانند رویترز، آسوشیتدپرس و فرانس پرس بازتاب یافت .
جمعبندی و چشمانداز پیش رو
حضور فرهادی در جشنواره کن با فیلم «داستانهای موازی» و اظهارات او در نشست خبری، یکی از خبرسازترین رویدادهای جشنواره امسال بود. برخی رسانههای داخلی این اظهارات را همسو با مواضع رسانههای خارجی علیه کشور ارزیابی کردهاند، در حالی که برخی دیگر بر این باورند که او صرفاً به دغدغههای انسانی خود پرداخته است.
فیلم «داستانهای موازی» همزمان با نمایش در کن، در سینماهای فرانسه نیز اکران خود را آغاز کرده است. باید دید سرانجام این فیلم در جشنواره کن چه جایزهای کسب میکند و واکنش های داخلی به این رویداد چگونه ادامه خواهد یافت.