تحقق شرایط رقابت عادلانه با حذف ارز چندنرخی
عضو اتاق بازرگانی ایران معتقد است با حذف ارز چندنرخی فعالان اقتصادی به جای وابستگی به رانت و ارز ارزان قیمت مجبورند به روز باشند تا در فضای رقابتی اقتصاد کشور باقی بمانند.
یکی از مهمترین اقدامات دولت، تغییر روش توزیع یارانه ارزی کالاهای اساسی بود. دولت با درک اینکه اعطای ارز یارانهای در ابتدای زنجیره (به واردکننده) به دست مردم نمیرسد، استراتژی خود را تغییر داد. با انتقال این یارانه به انتهای زنجیره و اعطای کالابرگ الکترونیک، دولت تضمین کرد که منابع حاصل از یارانه ارزی مستقیما به جیب مردم برسد و در مسیر دلالی هدر نرود. در روش جدید، نرخ ارز چندنرخی حذف میشود و قیمت کالاها بر اساس واقعیتهای بازار تعیین میگردد. برای حمایت از دهکهای پایین جامعه که ممکن است از افزایش قیمتها آسیب ببینند، دولت یارانه نقدی یا کالابرگ را مستقیما به خانوارها اعطا میکند.
این روش، مزایای متعددی دارد. اولین مزیت آن در افزایش شفافیت و عدم دخالت بانک مرکزی در سیاستهای تجاری کشور است. با این اقدام اولا دیگر امضاهای طلایی برای مدیران دولتی و فسادهایی نظیر اعطای رانت ارز ارزان قیمت برای واردات به شرکتهای خاص رقم نخواهد خورد و در درجه بعدی نیز به جای هدررفت منابع ارزی کشور و تقاضای کاذب ارز برای واردات و طولانی شدن صف تخصیص ارز کشور، یارانهها به شکل هدفمندی توزیع میشوند و ثالثاً، انگیزه دلالی و قاچاق کالاهای یارانهای از بین میرود، زیرا کالابرگ قابل معامله نیست و تنها برای خرید کالاهای اساسی قابل استفاده است.
پیرامون مزیتهای حذف ارز چندنرخی از اقتصاد با آقای مهدی معصومی، عضو اتاق بازرگانی ایران به گفتوگو پرداختیم که در ادامه خواهید خواند.
معصومی، عضو اتاق بازرگانی ایران در رابطه با عدم اثرگذاری در معیشت مردم با اعطای ارز 28500 تومانی و هدررفت منابع ارزی کشور از محل تخصیص ارز ارزان قیمت به واردات گفت: در روش اعطای ارز ترجیحی به واردکنندگان شاهد هدررفت منابع بودیم. در شرایطی که دولت با کمبود ارز روبروست و تحت تحریم هستیم، باید با حساسیت بالایی نسبت به تخصیص منابع عمل شود. در همین راستا، حذف ارز ترجیحی و انتقال یارانه از ابتدا به انتهای زنجیره مثبت ارزیابی میشود.
عضو اتاق بازرگانی ایران خاطرنشان کرد: وقتی ارز ترجیحی داده نشود و یک نرخ ارز در کشور داشته باشیم، هزینه تمام شده کالاها پایین میآید و قیمتها کنترل میشود. وقتی ارز ترجیحی حذف میشود، بستر سوءاستفاده و عدم بهرهوری از بین میرود و این موارد در افزایش کیفیت کالاهای تولیدی و کاهش هزینهها موثر هستند.
وی ادامه داد: وقتی ارز ترجیحی داده میشود، بهرهوری اهمیتی ندارد. کاهش قیمت تمام شده محصولات از اهمیت میافتد و تنها چیزی که مهم است، دسترسی به ارز ارزان و واردات است. این ضررهایی است که ارز ترجیحی برای اقتصاد ملی دارد.
این عضو اتاق بازرگانی ایران خاطرنشان کرد: وقتی ارز ترجیحی داده میشد، آنقدر تفاوت قیمت بین کالای وارداتی با ارز ترجیحی و کالای تولیدشده در داخل بالا بود، که هر کسی با هر کیفیت کالایی میتوانست سود بالایی ببرد. در این شرایط، رقابت معنایی نداشت. اما الان با حذف ارز ترجیحی فضای رقابتی ایجاد میشود.
معصومی در پایان گفت: بنابراین با حذف ارز چندنرخی فعالان اقتصادی به جای وابستگی به رانت و ارز ارزان قیمت مجبورند به روز باشند تا در فضای رقابتی اقتصاد کشور باقی بمانند. در فضای اقتصادی رقابتی کسانی باقی میمانند که بهرهوری بالاتری داشته باشند و بتوانند کالاهای با کیفیتتری تولید کنند.